digidtyle

پایان نامه عوامل پیش بینی کننده استعمال سیگار مبتنی بر الگوی باور بهداشتی در دانشجویان پسر

پایان نامه عوامل پیش بینی کننده استعمال سیگار مبتنی بر الگوی باور بهداشتی در دانشجویان پسر

پایان-نامه-عوامل-پیش-بینی-کننده-استعمال-سیگار-مبتنی-بر-الگوی-باور-بهداشتی-در-دانشجویان-پسر

این پایان نامه در قالب فرمت word قابل ویرایش ، آماده پرینت و ارائه به عنوان پروژه پایانی میباشد.


مقدمه: استعمال سیگار یکی از عوامل مهم تهدید کننده سلامتی افراد خصوصا جوانان می باشد .برای داشتن درک صحیح از رفتارهای غیر بهداشتی افراد جامعه (مانند استعمال سیگار) شناسایی عوامل موثر بر بروز اینگونه رفتارها ضروری است . با استفاده از الگوی باور بهداشتی و تعیین عوامل موثر بر استعمال سیگار به خوبی می توان برای پیشگیری از بروز این رفتار غیر بهداشتی برنامه ریزی نمود .

هدف:هدف از انجام اين مطالعه تعیین وضعیت استعمال سیگار و پیش بینی کننده های آن بر اساس الگوی باور بهداشتی در دانشجویان پسر دانشگاه علوم پزشکی گیلان می باشد .

مواد و روش ها: در یک مطالعه مقطعی از نوع توصيفي- تحلیلی 222 دانشجوی رشته های مختلف دانشگاه علوم پزشکی گیلان به شیوه نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده انتخاب و با کمک پرسشنامه مورد پرسش  قرار گرفتند . با استفاده از آزمون آماری کای دو و رگرسیون لجستیک به تحلیل روابط بین متغیرهای مستقل و وابسته پرداخته شد و پیش بینی کننده های استعمال سیگار مبتنی بر الگوی باور بهداشتی تعیین شدند .

 نتايج: نتايج پژوهش نشان داد كه 23% از واحد هاي مورد پژوهش در زمان انجام پژوهش سیگاری بودند.36% دانشجویان سیگاری کنجکاوی را دلیل اولین استعمال سیگار خود ذکر کرده بودند .در رابطه با پیش بینی کننده های استعمال سیگار ، آزمون رگرسیون لجستیک نشان داد که سن(P=0.009 وB=0.12) ، تحصیلات مادر (بی سواد نسبت به راهنمایی و دبیرستان P=0.012 وB=6.07 ، خواندن نوشتن / ابتدایی نسبت به راهنمایی و دبیرستان P=0.016 وB=3.32 ،دانشگاهی نسبت به راهنمایی و دبیرستان P=0.000 وB=4.62) و تعداد دوستان سیگاری(افراد دارای  2-1 نفر دوست سیگاری نسبت به افرادی که دوست سیگاری ندارد P=0.001 وB=2.81 و افراد دارای بیش از 3 نفر دوست سیگاری نسبت به افرادی که دوست سیگاری ندارد P=0.002 وB=1.21)پیش بینی کننده ترین عوامل موثر بر استعمال سیگار بودند . همچنین بر اساس الگوی باور بهداشتی پیش بینی کننده ترین ابعاد این الگو در زمینه استعمال سیگار بعد موانع درک شده (P=0.003 وB=0.78 و بعد منافع درک شده P=0.097 وB= - 0.47) بودند.

نتيجه گيري: از آنجايي كه يافته هاي پژوهش مويد آن است كه دو بعد موانع و منافع درک شده الگوی باور  بهداشتی پیش بینی کنند ه های بهتری در رابطه با استعمال سیگار می باشند که به نظر می رسد در طراحی برنامه های آموزشی پیشگیری و ترک استعمال سیگار باید تاکید بیشتری بر این دوبعد داشته باشیم.

سلامتی مفهوم وسیعی دارد و تعریف آن تحت تاثیر میزان آگاهی و طرز تلقی جوامع با شرایط گوناگون جغرافیایی و فرهنگی قرار می گیرد، ضمن اینکه سلامتی یک روند پویاست و با گذشت زمان مفهوم آن  تغییر خواهد کرد. قدیمی ترین تعریفی که از سلامتی شده است عبارتست از بیمار نبودن. پندر(1996)
می گوید' تمام افراد سالم به طور یکسان سالم نیستند '. این جمله نشان می دهد که مفهوم سلامتی مطلق نبوده و نسبی می باشد و هر فرد در مقایسه خود با شرایط قبلی اش و یا مقایسه خود با دیگران آنرا معنی
می کند و در زمانها و مکانهای مختلف ممکن است مفهوم آن متفاوت باشد(1). طبق آخرین تعریف سازمان جهانی بهداشت سلامتی یک مساله چند بعدی است که سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی را
در بر می گیرد(2).

در چند دهه اخیر سلامتی به عنوان یک حق بشری و یک هدف اجتماعی بیان شده است(1). در این دیدگاه جدید سلامتی به عنوان یک حق اساسی برای انسان، یک بخش تلفیق یافته توسعه و پیشرفت و یک هدف اجتماعی جهانی در نظر گرفته شده است. باید  یادآور شد که سلامتی جزء مسئولیتهای فردی، کشوری و بین المللی بوده و حفظ آن یک سرمایه گذاری عمده اجتماعی است و برای ارتقاء سلامت باید به تمام ابعاد و جوانب سلامتی فردی و سلامت کلی جامعه توجه کرد(3).

همانگونه که دامنه بسیار وسیعی از تعاریف مرتبط با سلامتی وجود دارد، تعیین کننده های فراوان و متنوعی هم بر سلامت افراد جامعه تاثیرگذارند که مهمترین آنها شامل وراثت، عوامل فردی، عوامل اجتماعی، عوامل محیطی، سبک زندگی افراد، نظام مراقبت بهداشتی و خدمات ارائه شده است. آمارها حاکی از آن است که 53 درصد از علل مرگ و میرها به سبک زندگی، 21 درصد به عوامل محیطی، 16 درصد به عامل ارث و10 درصد به سیستم ارائه خدمات بهداشتی درمانی مربوط می باشد(1).

امروزه متخصصان سلامت شیوه زندگی را یکی از مهمترین عوامل موثر بر سلامتی می دانند و اهمیت سبک زندگی مطلوب تاحدی است که امروزه شاخه جدیدی در علوم پزشکی به نام ' طب سبک زندگی' بوجود آمده که کاربرد آن در پیشگیری و کنترل بیماریهاست(1). باید گفت سبک زندگی ترکیبی از الگوهای رفتاری و عادات فردی (نظیرعادات غذایی، تحرک و عدم تحرک، تفریحات سالم، اعتیاد به دخانیات و الکل، ارتباط با سایر افراد جامعه و...) بوده و خود تحت تاثیر عوامل متعددی همچون فرهنگ، نژاد،مذهب، وضعیت اقتصادی و اجتماعی و... می باشد(4). سبک زندگی بسیاری از جنبه های زندگی ما را شامل شده و بر سلامت ما تاثیر می گذارد. سبک زندگی افراد در خانواده ها پایه ریزی شده و از طریق روابط متقابل افراد با والدین، دوستان، خواهر، برادر و افراد هم سن و سال آموخته می شود. از این رو سبک زندگی افراد با یکدیگر متفاوت بوده و تحت تاثیر عوامل فردی و اجتماعی است(5) .

برای آنکه بتوانیم برنامه ریزی مناسبی برای حفظ و ارتقاء سلامت افراد جامعه داشته و سبک زندگی مطلوب را ترویج دهیم، ابتدا باید عوامل خطر تهدید کننده سلامتی راشناسایی کنیم. بررسی های متعدد نشان داده است که مهمترین عوامل خطر تهدید کننده سلامتی عبارتند از: رژیم غذایی نامناسب، بی تحرکی، کمی فعالیت بدنی و مصرف سیگار. این عوامل از اصلی ترین علل بروز بیماریهای قلبی، هایپرتانسیون، چاقی، دیابت نوع2، استئوپروز، پوسیدگی دندانها، سکته های مغزی و تعدادی از سرطانها می باشند(6). کنترل عوامل خطر در سبک زندگی و عادات  غیربهداشتی مانند تغذیه نامناسب، فقدان فعالیت ورزشی، استعمال سیگار، مصرف الکل و مواد مخدر تقریبا سبب کاهش حدود 50 درصد از مرگهای زود هنگام می شود(7).

اگرچه سلامت و تندرستی مساله ای است که باید در میان تمام اقشار و گروههای سنی جامعه مورد توجه باشد، اما به دلیل نقش  تعیین  کننده  جوانان  به  عنوان  سرمایه های انسانی هر جامعه ای، تندرستی آنها باید در محور توجه باشد(1). جوانان  به علت اینکه در معرض استرسها و فشارهای زیاد روحی بوده و غالبا در مورد آینده  خود  نگرانیهای بسیاری دارند، ممکن است در این مرحله از زندگی شیوه های سالم  یا ناسالم سبک زندگی را برگزینند(4). این دوران به علت اینکه افراد اغلب عادات و رسوم زندگی و نگرشها را کسب می کنند، زمانی است که بیشترین تغییرات در فرد اتفاق می افتد. خطرپذیری بخشی از فرآیند رشد جوانان است اما به دلیل اینکه آگاهی کمی نسبت به پیامدهای خطر دارند با مشکلات زیادی مواجه
می شوند(8). گزارش سازمان جهانی بهداشت حاکی از آنست که 70 درصد مرگها بدنبال رفتارهایی رخ
می دهند که در نوجوانی رخ داده و قابل اصلاح بوده اند. بنابراین از آنجا که افراد جوان در عین با نشاط و فعال بودن ممکن است درک صحیحی از ارزش تندرستی نداشته باشند، لذا تمرکز بر نیازهای بهداشتی و سلامتی آنان این شانس را افزایش می دهد که بزرگسالان آینده یک روش زندگی سالم داشته باشند(9).

استعمال سیگار یکی از عوامل مهم تهدید کننده سلامتی افراد خصوصا جوانان بوده و یکی از اولويت هاي بهداشت عمومي براي كاهش شيوع مصرف سيگار، پيشگيري از سيگاري شدن جوانان است .استدلال براي  پيشگيري از مصرف سيگار در جوانان بر اين پايه است كه اگر مصرف سيگار در دوران جواني شروع نشود سيگاري شدن فرد در آینده احتمال كمتري دارد. به عبارتی ديگر هرقدر کشیدن سیگار در سنین پایین تر شروع شود احتمال ترک آن در بزرگسالی کمتر است. حتي  تجربه نامكرر مصرف سيگار در جواني خطر مصرف سيگار در بزرگسالي را به طور چشمگيري افزايش مي دهد. بنابراین براي كاهش شيوع مصرف سيگار متمركز كردن  اقدامات  پيشگيري و كنترل در اين گروه سني پرثمر خواهد بود(10).

سیگار نسبت به مواد مخدر ماده ای است که به آسانی در دسترس عموم قرار دارد و قبح اجتماعی آن نیز کم است. بنابر این مردم بویژه جوانان و نوجوانان به آسانی به استعمال سیگار روی می آورند و در اثر تداوم مصرف به آن معتاد می شوند. اعتیاد به سیگار علاوه بر عوارض جسمانی و روانی در فرد، سلامت جامعه را از نظر فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی نیز مورد  تهدید  قرار می دهد(11).

بر اساس اطلاعات ارائه شده توسط مرکز پیشگیری و کنترل بیماریهای ایالات متحده مهمترین و قابل پیشگیری ترین علت مرگ در آمریکا مصرف سیگار می باشد. در این کشور سالانه 443000 نفر بر اثر استعمال سیگار گرفتار دام مرگ می شوند(12). اگر الگوهای کنونی استفاده از تنباکو در ایالات متحده ادامه یابد حدود 5 میلیون فرد زیر 18 سال در اثر بیماریهای ناشی از سیگار دچار مرگ زودرس می شوند(13).

آمارها حاکی از آنست که در حال حاضر در کل جهان حدود یک میلیارد و سیصد میلیون نفر سیگاری وجود دارد و برآورد می شود تا سال 2030 یک میلیارد نفر دیگر از بزرگسالا

توجه : فایل بالا دارای پشتیبانی و امکان پیگیری است که با کلیک بر روی (دریافت فایل) نمایش داده خواهد شد

با تشکر از انتخاب شما